Wszyscy wiemy, że aktywność fizyczna jest ważnym czynnikiem zmniejszającym ryzyko udaru mózgowego (UDAR). Co ciekawe, jest też jedną z głównych metod stosowanych w rehabilitacji po udarze.
Pomimo wielu kampanii informacyjnych oraz systemu ratunkowego, który jest nieustannie udoskonalany, prawda jest taka, że udar mózgowy wciąż pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów w Polsce.
Badanie przeprowadzone przez chińskich naukowców, kilkakrotnie cytowane przez media i nieustannie udostępniane w mediach społecznościowych, twierdzi, iż „jedzenie jednego jajka dziennie może obniżyć ryzyko udaru o 26%”. To właśnie na podstawie tego badania omawiamy temat udaru w tym artykule.
Czym właściwie jest udar mózgowy?
Jest to prawdopodobnie jedno z najbardziej znanych i nagłośnionych schorzeń. Niemniej jednak jego silnie upośledzający wpływ bywa często pomijany.
Udar mózgowy, zwany także „zakrzepicą”, definiowany jest jako nagły deficyt neurologiczny spowodowany krwotokiem do mózgu, wynikającym z pęknięcia tętnicy, lub z niedokrwieniem, czyli zablokowaniem przepływu krwi, co prowadzi do niedostatecznego ukrwienia danego obszaru mózgu. W wyniku braku dopływu krwi, komórki mózgowe umierają po pewnym czasie od momentu pęknięcia lub blokady, powodując uszkodzenia mózgu, które mogą być trwałe lub, w cięższych przypadkach, prowadzić do śmierci chorego.
Objawy występują natychmiastowo z powodu nagłej natury zdarzenia. Jednak rozpoznanie sygnałów udaru jest stosunkowo proste i można się nimi posłużyć poprzez regułę pięciu F:
👉 Twarz (Face): Twarz może nagle stać się asymetryczna, a jedna z powiek opadać.
👉 Mowa (Fala): Pacjent może mieć bełkotliwą lub niezrozumiałą mowę, a czasem nie rozumieć tego, co się do niego mówi.
👉 Nagła utrata wzroku (Falta de visão súbita): Nagle może pojawić się podwójne widzenie lub utrata widzenia w jednym lub obu oczach.
👉 Siła (Força): Bez powodu chory może stracić siłę w jednej ręce lub nodze lub stracić równowagę.
👉 Silny ból głowy (Forte dor de cabeça): Nagły ból głowy o innej niż zwykle intensywności i bez wyraźnej przyczyny jest również symptomem, na który warto zwrócić uwagę.
Żadnych z tych objawów nie wolno ignorować: przy choćby minimalnym podejrzeniu udaru, należy niezwłocznie zadzwonić pod numer alarmowy (112).
Na świecie każdego roku szacuje się, że 15 milionów osób doświadcza udaru mózgowego, z czego 6 milionów umiera. W Polsce udar jest jedną z głównych przyczyn zgonów oraz trwałej niepełnosprawności, a nasz kraj ma najwyższą w Europie Zachodniej śmiertelność z tego powodu. Według artykułu autorstwa Luísy Fonseki, koordynatorki Oddziału Badań Chorób Naczyniowych Mózgu Polskiego Towarzystwa Medycyny Wewnętrznej, w Polsce co godzinę trzy osoby doznają udaru, a jedna z nich niestety umiera. W 2023 roku Narodowy Instytut Ratownictwa Medycznego skierował do placówek zdrowotnych niecałe 9 tysięcy osób z objawami lub symptomami udaru.
Wbrew pozorom, nie jest to choroba wyłącznie osób starszych: 10,7% zgonów spowodowanych chorobami naczyń mózgowych dotyczy osób poniżej 70 roku życia, a największy odsetek przypadków przypada na wiek 55-64 lata (około 30 zgonów na 100 tysięcy mieszkańców).
Jak zapobiegać udarowi mózgowemu?
Inspiracją do napisania tego artykułu była wiadomość na temat badań przeprowadzonych w Chinach, opublikowanych w czasopiśmie naukowym Heart, które analizowały związek pomiędzy spożyciem jaj a chorobami układu sercowo-naczyniowego. Badanie to zostało pierwotnie opublikowane w 2008 roku i zaktualizowane w 2021 roku. Jednak regularnie w mediach społecznościowych oraz w mediach tradycyjnych pojawia się jako informacja nowa, zwracając uwagę na fakt, że jajka uważane są za „superżywność”.
O ile już wcześniej znaliśmy znaczenie zrównoważonej diety, to badanie pokazuje, że spożywanie codziennie co najmniej jednego jajka zmniejsza ryzyko udaru o 26%. Naukowcy nie chcieli sugerować bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między „umiarkowanym spożyciem jaj” a niższą zachorowalnością na choroby układu krążenia, ale podkreślili, że istnieje „powiązanie”, głównie ze względu na dużą próbę badawczą, obejmującą ponad 500 tysięcy dorosłych z 10 regionów Chin, obserwowanych przez cztery lata.
Rzeczywistość jest taka, że same jajka nie wystarczą, by zapobiegać udarowi: powinny one być częścią zbilansowanego planu żywieniowego, który ogranicza spożycie soli, a skupia się na warzywach oraz zdrowych tłuszczach, takich jak oliwa z oliwek i tłuste ryby.
Jeśli jesteś profesjonalistą w dziedzinie fitness, powinieneś zapewnić swoim podopiecznym odpowiednią profesjonalną opiekę, np. dietetyka, który dostosuje plan żywieniowy do ich potrzeb, a także przeprowadzić pełną ocenę medyczną, aby wykluczyć ewentualne problemy, i monitorować ich stan fizyczny podczas treningów, aby ograniczyć ryzyko. Jeśli jesteś entuzjastą fitnessu, powinieneś stosować się do zaleceń dietetyka i trenera, ale także konsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym, by wykluczyć jakiekolwiek problemy, takie jak rodzinne choroby sercowo-naczyniowe lub istniejące ograniczenia zdrowotne. Również kwestia leków powinna być szczegółowo oceniona, zanim opracowany zostanie plan treningowy.
Właściwie, aktywność fizyczna jest jednym z głównych czynników zapobiegających udarowi, redukując ryzyko zdarzenia o ponad 50%, ponieważ poprawia krążenie krwi do narządów. Według SAFE – Stroke Alliance For Europe („Europejski Sojusz przeciw udarowi”), choć nie ma jednoznacznego konsensusu dotyczącego poziomu aktywności fizycznej, zaleca się sesje treningowe o umiarkowanej intensywności trwające około 40 minut, trzy do czterech razy w tygodniu, aby utrzymać dobrą kondycję zdrowotną.
Podsumowanie
Udar mózgu to wydarzenie o dużym wpływie na życie człowieka. Jeśli nie jest leczenie odpowiednio i na czas, może powodować trwałe następstwa.
Regularne uprawianie sportu, w ramach zdrowszego stylu życia, przynosi wyraźne korzyści dla osób aktywnych, zmniejszając ryzyko udaru i wydłużając średnią długość życia.
Właśnie dlatego BOOMFIT codziennie pracuje, by stworzyć idealne warunki, dzięki którym aktywność fizyczna stanie się nie tylko obowiązkiem, ale też sposobem na poprawę samopoczucia. W naszym sklepie internetowym znajdziesz ponad 350 produktów sprzętu i akcesoriów, które pomogą Ci w misji uczynienia życia Twoich podopiecznych (lub własnego) lepszym.
Udanych treningów!
